مىرسد . « 1 » تاج‌الدين دهّان گويد : شرح مفتاح الغيب كه مصباح الانس بين المعقول و الشهود ناميده مىشود ، تأليف امام محقّق شمس محمّدبن‌حمزه فنارى است كه خبر داد به آن و به ديگر مصنّفات و مروياتش از شيخ احمد عجل از بدر محمّدبن‌رضىغزى از حافظ جلال‌الدّين سيوطى ، از حافظ احمدبن‌حجر عسقلانى و علّامه محمّدبن‌سليمان كافياجى هر دو از نويسنده‌ى آن‌ها علّامه شمس‌الدّين محمّدبن‌حمزه فنّارى ، سپس دهّان آن دو را يادآورى كرده است . « 2 » شرح حال فنّارى اينك خلاصه‌ى شرح حال فنّارى از « كتائب اعلام الاخيار » نقل مىشود : مولاى فاضل استاد على الاطلاق و عامل كامل كه بدون هيچ اختلافى به دو اشاره مىشود ، خورشيد پيشوايان و ماه تابان بزرگان ، صاحب توانِ علمىِ گسترده و زبان روان و گويا ، مولانا شمس‌الدين محمّدبن حمزةبن محمّد فنّارى عليه رحمة اللَّه الغفّار البارى ، امامى بزرگ ، علامّه‌اى ژرف نگر ، با رتبه‌ى و الا و جايگاه رفيع ، جامع بين علم و عمل ، يكتا شخصيّت در علوم نقلى اعمّ از اصول و فروع ، پيروزمند بر همتايان در فنون عقلى ، گردآورنده علوم ، استاد روزگارانش در علم و ادب و مجتهد زمان خود در ارائه‌ى آراى مذاهب فقهى گوناگون . او برتر از همه‌ى پيشوايان و سركردگان است كه هر يك‌ازآنان درفضيلت منحصربه فرداست . وى درآغازقرن هشتم‌ازهمه‌ى همرديفان خود پيش افتاد وبرديگران غلبه يافت . به مصر رفت وبعدازآن جابه روم‌برگشت ودرشهر بروسا عهده‌دارمنصب قضاوت شد ، فضيلت و برترى او شهرت يافت و همه‌جا را گرفت ، فصل‌هاى جديد در اصول شرايع و ديگر كتاب‌هاى نوين و جالب و تازه نگاشت . « 3 »

--> ( 1 ) . الامم لايقاظ الهمم : 121 . ( 2 ) كفاية المتطلع فى مرويات الشيخ حسن العجيمى - خطّى . ( 3 ) . كتائب اعلام الاخيار من مذهب النعمان المختار - خطّى